Ocena ryzyka w obszarze zasilania ujęcia wody – zamówienie, odbiór i weryfikacja dokumentacji

Ocena ryzyka w obszarze zasilania ujęcia wody jest jednym z kluczowych elementów zarządzania ryzykiem w zaopatrzeniu w wodę. W praktyce jej wykonanie często powierzane będzie podmiotom zewnętrznym, w szczególności hydrogeologom lub wyspecjalizowanym firmom.

Samo zlecenie opracowania nie zwalnia jednak dostawcy wody z obowiązku sprawdzenia, czy dokumentacja została wykonana prawidłowo, jest kompletna i może stanowić podstawę dalszego postępowania. Dlatego szkolenie koncentruje się nie tylko na zasadach wykonywania oceny ryzyka, ale przede wszystkim na prawidłowym przygotowaniu zamówienia, odbiorze i weryfikacji otrzymanego opracowania.
Uczestnicy dowiedzą się, jak sprawdzić, czy wykonawca wykorzystał właściwe dane i dokumenty, prawidłowo zidentyfikował zagrożenia i zdarzenia niebezpieczne, uwzględnił warunki hydrogeologiczne i drogi migracji zanieczyszczeń oraz właściwie uzasadnił poziom ryzyka i proponowane środki kontroli.
Omówione zostaną również zasady stosowania listy kontrolnej do odbioru oceny ryzyka oraz przygotowania raportu sporządzanego na podstawie wyników oceny ryzyka.
Szkolenie adresowane jest także do osób, które nie wykonują samodzielnie specjalistycznych analiz hydrogeologicznych, ale odpowiadają za zamówienie, odbiór lub wykorzystanie przygotowanej dokumentacji.
 

Uczestnik szkolenia:
• pozna wymagania dotyczące oceny ryzyka w obszarze zasilania ujęcia wody oraz raportu sporządzanego na podstawie jej wyników;
• będzie wiedział, jakie informacje, dokumenty i dane powinny stanowić podstawę oceny;
• dowie się, jakie kompetencje i zakres prac powinny być wymagane od wykonawcy;
• nauczy się sprawdzać, czy ocena ryzyka wykonana przez zespół lub zamówiona u podmiotu zewnętrznego obejmuje wszystkie wymagane elementy;
• będzie potrafił zweryfikować, czy wykonawca prawidłowo wykorzystał dokumentację hydrogeologiczną, operaty wodnoprawne, mapy, dokumenty planistyczne, dane środowiskowe i wyniki monitoringu;
• nauczy się oceniać, czy prawidłowo zidentyfikowano źródła zagrożeń, czynniki niebezpieczne i zdarzenia niebezpieczne;
• będzie potrafił sprawdzić, czy ocena ryzyka uwzględnia rzeczywistą możliwość migracji zanieczyszczeń do ujęcia, a nie tylko obecność potencjalnego źródła zanieczyszczenia w obszarze zasilania;
• nauczy się rozpoznawać przypadki nieuzasadnionego zawyżania albo zaniżania poziomu ryzyka;
• będzie potrafił ocenić, czy proponowane środki kontroli są skuteczne, potrzebne i proporcjonalne do poziomu ryzyka;
• pozna zasady stosowania listy kontrolnej do odbioru i weryfikacji oceny ryzyka;
• będzie wiedział, jakie braki lub niespójności powinny skutkować skierowaniem opracowania do poprawy lub uzupełnienia;
• pozna zasady przygotowania raportu na podstawie wyników oceny ryzyka oraz powiązania raportu z dokumentacją źródłową i załącznikami;
• będzie potrafił przygotować dokumentację w sposób umożliwiający jej późniejszą aktualizację i weryfikację.

1. Ocena ryzyka w obszarze zasilania – podstawy
• cel i zakres oceny ryzyka;
• odpowiedzialność dostawcy wody;
• ocena ryzyka a raport – zakres i wzajemne powiązania.
2. Dane i dokumenty potrzebne do wykonania oceny
• dokumentacja hydrogeologiczna, decyzje i pozwolenia wodnoprawne;
• informacje o ujęciu, studniach i obszarze zasilania;
• wyniki badań wody i dane monitoringu;
• dokumenty planistyczne i środowiskowe;
• informacje z rejestrów, baz danych i geoportali.
3. Jak prawidłowo zamówić ocenę ryzyka?
• określenie zakresu prac;
• materiały przekazywane wykonawcy;
• wymagania wobec wykonawcy;
• zakres analiz, map, tabel i załączników;
• konieczność uzasadniania przyjętych poziomów ryzyka;
• zasady ułatwiające późniejszy odbiór dokumentacji.
4. Co powinna zawierać prawidłowo wykonana ocena?
• charakterystykę ujęcia i obszaru zasilania; analizę warunków hydrogeologicznych;
• identyfikację źródeł zagrożeń i zdarzeń niebezpiecznych;
• ocenę możliwości migracji zanieczyszczeń do ujęcia;
• ocenę prawdopodobieństwa i skutków; ustalenie poziomu ryzyka;
• ocenę istniejących i dodatkowych środków kontroli;
• wnioski i zalecenia.
5. Jak zweryfikować zamówioną ocenę ryzyka?
• sprawdzenie kompletności i zgodności danych z dokumentacją źródłową;
• ocena prawidłowości identyfikacji zagrożeń i zdarzeń niebezpiecznych;
• sprawdzenie, czy uwzględniono izolację warstwy, czas i drogę migracji zanieczyszczeń;
• ocena uzasadnienia przyjętego prawdopodobieństwa, skutków i poziomu ryzyka;
• sprawdzenie spójności tabel, map, opisu i wniosków.
6. Lista kontrolna do odbioru opracowania
• najważniejsze elementy podlegające sprawdzeniu;
• kompletność map, tabel i załączników;
• identyfikacja braków, niespójności i nieuzasadnionych założeń;
• kiedy dokumentację należy skierować do poprawy.
7. Najczęstsze błędy w ocenach ryzyka
• utożsamianie obecności działalności z rzeczywistym ryzykiem dla ujęcia;
• brak analizy drogi migracji zanieczyszczenia;
• nieuwzględnianie warunków hydrogeologicznych;
• nieuzasadnione zawyżanie poziomu ryzyka;
• brak uzasadnienia ocen;
• traktowanie monitoringu jako środka zapobiegającego wystąpieniu zdarzenia;
• proponowanie działań, które nie wpływają na poziom ryzyka.
8. Środki kontroli ryzyka
• środki istniejące i dodatkowe;
• bariery naturalne, techniczne i organizacyjne;
• zakres odpowiedzialności dostawcy i innych podmiotów;
• ocena skuteczności proponowanych działań;
• zasada proporcjonalności środków do poziomu ryzyka.
9. Raport przygotowywany na podstawie wyników oceny ryzyka
• cel i zakres raportu; wykorzystanie wyników oceny ryzyka;
• charakterystyka obszaru zasilania;
• monitoring i środki kontroli;
• dokumenty i załączniki;
• zapewnienie spójności raportu z oceną ryzyka;
• aktualizacja dokumentacji.
10. Odbiór i kompletowanie dokumentacji
• końcowa weryfikacja opracowania;
• wykorzystanie listy kontrolnej;
• przygotowanie uwag i pytań do wykonawcy;
• kompletowanie oceny ryzyka, raportu i załączników;
• przygotowanie dokumentacji do dalszego postępowania.

Szkolenie skierowane jest przede wszystkim do:
• przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych i innych podmiotów dostarczających wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi;
• osób odpowiedzialnych za zlecanie, odbiór i weryfikację ocen ryzyka;
• pracowników przygotowujących raporty i dokumentację dotyczącą obszarów zasilania;
• pracowników urzędów gmin i jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za zaopatrzenie w wodę;
• hydrogeologów i innych specjalistów przygotowujących oceny ryzyka;
• osób współpracujących z zewnętrznymi wykonawcami i odpowiedzialnych za odbiór ich opracowań.
 

Doradca ds. bezpieczeństwa i jakości wody. Z wykształcenia mgr inż. ochrony wód, ukończone studia podyplomowe – ochrona i kształtowanie środowiska. Przez 24 lata pracowała w Państwowej Inspekcji Sanitarnej zajmując się środowiskowymi zagrożeniami zdrowia i badaniami laboratoryjnymi, w tym 5 lat jako kierownik Higieny Komunalnej w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej i 2 lata w Głównym Inspektoracie Sanitarnym. Ponad 15 lat współpracuje z gminami i przedsiębiorstwami wodociągowymi w zakresie zarządzania bezpieczeństwem wody, identyfikacji zagrożeń, szacowania i oceny ryzyka. W latach 2014-2020 Członek Rady Nadzorczej a następnie Zarządu miejskiej spółki administrującej wodociągami, kanalizacją i ciepłownictwem. Członek zespołów - weryfikującego i redakcyjnego – polskiego wydania Wytycznych dotyczących jakości wody do picia, czwarta edycja WHO 2011, nakładem IGWP 2014 r. W latach 2014-2017 członek Komisji Bezpieczeństwa Zdrowotnego Wody, Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przy Głównym Inspektorze Sanitarnym.  Od 10 lat ekspert Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich, Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych (OPOS), Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego uczestniczący w rewizji, tłumaczeniu i transpozycji do prawa polskiego dyrektywy w sprawie jakości wody do spożycia. Wykładowca kilku przedmiotów na studiach podyplomowych „Systemy bezpieczeństwa zaopatrzenia w wodę” na Politechnice Śląskiej. Łączy wiedzę teoretyczną z praktyką, którą zna zarówno od strony organu nadzorującego jakość wody do spożycia, jak i podmiotów odpowiedzialnych za dostawy wody (gminy, przedsiębiorstwa). Autorka artykułów w czasopismach branżowych, prelegentka na konferencjach, szkoleniach i warsztatach