Kurs specjalista nadzoru właścicielskiego nad spółkami komunalnymi

• Kurs Specjalisty Nadzoru Właścicielskiego nad Spółkami Komunalnymi to kompleksowy program przygotowujący do skutecznego sprawowania nadzoru właścicielskiego w jednostkach samorządu terytorialnego. Łączy wiedzę prawną, organizacyjną i finansową z praktyką funkcjonowania spółek komunalnych.
• Kurs prowadzi praktyk z ponad 15-letnim doświadczeniem w nadzorze właścicielskim, który uczestniczył zarówno w bieżącej obsłudze spółek komunalnych, jak i realizacji najbardziej złożonych projektów – połączeń, podziałów, likwidacji oraz wdrażania przepisów dotyczących wynagradzania członków organów spółek. Dzięki temu uczestnicy pracują na rzeczywistych przykładach, dokumentach i rozwiązaniach stosowanych w praktyce jednostek samorządu terytorialnego.
• Kurs jest przeznaczony zarówno dla osób rozpoczynających pracę w obszarze nadzoru właścicielskiego, jak i dla doświadczonych pracowników JST, którzy chcą uporządkować wiedzę, poznać dobre praktyki i zweryfikować stosowane rozwiązania.

• Zrozumienie prawa, możliwości, ograniczeń i zasad na jakich jednostki samorządu terytorialnego budują relację ze spółkami prawa handlowego, w których posiadają udziały.
• Omówienie licznych przykładów z codziennej praktyki trenera tak, aby wspólnik samorządowy miał rzeczywisty obraz spółek komunalnych. 
• W ramach ćwiczeń każdy uczestnik przygotuje sprawozdania spółki komunalnej za wybrany rok, celem ich omówienia.
• Dzięki uczestnictwu w tym kursie sprawowany nadzór będzie efektywny, a możliwości wynikające z posiadania przez jst udziałów / akcji w spółkach w pełni wykorzystane.
• Szkolenie ma wartość praktyczną zarówno dla początkujących w zakresie nadzoru właścicielskiego, funkcjonowania spółek komunalnych jak i osób z wieloletnim doświadczeniem, którym pozwoli skonfrontować swoje dotychczasowe doświadczenia z innymi jst.
• W ramach kursu uczestnik zdobędzie praktyczne kompetencje w zakresie:
  • tworzenia spółek komunalnych
  • organizacji nadzoru właścicielskiego
  • wynagradzania organów spółek
  • analizy sprawozdań finansowych
  • oceny kondycji ekonomicznej spółek
  • restrukturyzacji i likwidacji spółek
  • nowych obowiązków ESG

DZIEŃ 1- Tworzenie spółek komunalnych – od decyzji JST do rozpoczęcia działalności 
Cel: Zrozumienie specyfiki spółki komunalnej oraz procesu jej tworzenia.

1. Kiedy i dlaczego warto prowadzić zadania JST w formie spółki komunalnej
2. Realizacja zadań własnych JST oraz zadań o charakterze użyteczności publicznej.
3. Ramy prawne: ustawa o gospodarce komunalnej oraz ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
4. Wybór formy prawnej: Spółka z o.o. vs Spółka Akcyjna – podobieństwa i różnice.
5. Jak prawidłowo utworzyć i wyposażyć spółkę komunalną
6. Rola organu stanowiącego JST w procesie powoływania spółki i określania celu jej działalności.
7. Wykorzystanie zakładów budżetowych jako zorganizowanych części przedsiębiorstwa.
8. Kapitał zakładowy: źródła finansowania, aporty niepieniężne oraz aspekty podatkowe i księgowe.
9. Najważniejsze obowiązki i ograniczenia osób zarządzających spółką
10. Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby zarządzające.
11. Obowiązek składania oświadczeń majątkowych.
12. Zamówienia w trybie in-house.

DZIEŃ 2 Skuteczny nadzór właścicielski oraz wynagradzanie organów spółki

Cel: Opanowanie narzędzi nadzoru korporacyjnego i zasad wynagradzania organów.

1. Dokumenty, które decydują o skuteczności nadzoru właścicielskiego
2. Konstruowanie aktów założycielskich i umów spółek pod kątem indywidualnych potrzeb JST.
3. Regulaminy zarządu, rady nadzorczej oraz regulaminy organizacyjne.
4. Zasady nadzoru właścicielskiego jako dokument określający relację Urząd – Spółka.
5. Zasady kształtowania wynagrodzeń w spółkach komunalnych:
6. Zasady zawierania umów o świadczenie usług zarządzania (kontrakty menedżerskie) vs umowa o pracę.
7. Składowe wynagrodzenia: stałe, zmienne oraz dodatkowe świadczenia i odprawy.
8. Określanie skali działalności spółki i jej wpływ na poziom wynagrodzeń.
9. Jak prawidłowo wyznaczać KPI i rozliczać zarząd
10. Formułowanie celów zarządczych dla wynagrodzenia zmiennego.
11. Analiza podstawy wymiaru i pułapek z nią związanych.
12. Wynagradzanie członków rad nadzorczych i likwidatorów.

DZIEŃ 3 - Jak czytać sprawozdania finansowe i oceniać kondycję spółki

Cel: Praktyczna umiejętność czytania sprawozdań i oceny kondycji spółki.

1. Specyfika sprawozdawczości komunalnej
2. Podstawy prawne do sprawozdawczości finansowej.
3. Specyfika spółek komunalnych (misja vs wynik)
4. Elementy sprawozdania finansowego i rola informacji dodatkowej.
5. Dlaczego spółka komunalna to nie jest klasyczny biznes?
6. Analiza podstawowych elementów sprawozdania finansowego:
7. Analiza pionowa i pozioma bilansu
8. Rachunek zysków i strat oraz EBITDA (najważniejszy wskaźnik w branży komunalnej)
9. Rachunek przepływów pieniężnych
10. Jak ocenić kondycję finansową spółki i wychwycić pierwsze sygnały zagrożenia
11. Wskaźniki płynności
12. Wskaźniki rentowności
13. Wskaźniki sprawności działania
14. Wskaźniki zadłużenia
15. Sprawozdanie zarządu i sygnały ostrzegawcze:
16. Podstawy prawne
17. Elementy składowe sprawozdania
18. Sygnały ostrzegawcze
19. Decyzje organów
20. Analiza sprawozdań finansowych w praktyce – czyli omówienie przykładów przygotowanych przez prowadzącego i uczestników. 

DZIEŃ 4 - Restrukturyzacja, likwidacja i nowoczesne standardy zarządzania spółkami

Cel: Zarządzanie procesami nadzwyczajnymi oraz zamykanie działalności.

1. Łączenie i dzielenie spółek oraz zbywanie w nich udziałów/akcji:
2. Łączenie spółek komunalnych (z jednym wspólnikiem lub wieloma wspólnikami)
3. Dzielenie spółek komunalnych – zarys procesu.
4. Przygotowanie dokumentacji połączeniowej (dzielenia) ze szczególnym uwzględnieniem skutków podatkowych.
5. Zbywanie udziałów i akcji z uwzględnieniem przepisów ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
6. Likwidacja spółki komunalnej:
7. Warunki formalne rozpoczęcia likwidacji i rola likwidatora.
8. Zakończenie interesów spółki: umowy i kwestie pracownicze.
9. Zabezpieczenie majątku o istotnym znaczeniu dla JST.
10. Nowoczesne standardy nadzoru:
11. Wprowadzanie sprawozdawczości ESG (Environmental, Social, Governance).
12. Budowa banku danych o spółkach i stałych elementów sprawozdawczych.

Podsumowanie kursu i dyskusja moderowana

Kurs został przygotowany dla osób, które wykonują lub będą wykonywać zadania związane z nadzorem właścicielskim nad spółkami komunalnymi oraz podejmowaniem decyzji właścicielskich w jednostkach samorządu terytorialnego.

W szczególności jest skierowany do:

• wójtów, burmistrzów, prezydentów miast oraz ich zastępców,
• członków zarządów powiatów i województw,
• skarbników i sekretarzy jednostek samorządu terytorialnego,
• dyrektorów oraz pracowników komórek odpowiedzialnych za nadzór właścicielski i współpracę ze spółkami komunalnymi,
• członków rad nadzorczych spółek komunalnych oraz kandydatów do pełnienia tych funkcji,
• członków zarządów spółek komunalnych,
• radnych zainteresowanych zasadami funkcjonowania spółek komunalnych i wykonywaniem praw właścicielskich przez JST.

Dyrektor Biura Nadzoru Właścicielskiego Urzędu Miasta Szczecin, od wielu lat związany z nadzorem właścicielskim nad spółkami komunalnymi. Odpowiada za tworzenie, funkcjonowanie i przekształcanie spółek oraz wykonywanie uprawnień właścicielskich JST. Posiada wieloletnie doświadczenie w zakresie wynagradzania organów spółek, zasiada w radach nadzorczych spółek komunalnych oraz posiada uprawnienia do pełnienia funkcji w organach nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa. Od 2024 roku prowadzi specjalistyczne szkolenia z zakresu gospodarki komunalnej i nadzoru właścicielskiego, łącząc wiedzę prawną, ekonomiczną i organizacyjną z praktyką samorządową. Absolwent kierunku Finanse i Bankowość Uniwersytetu Szczecińskiego. 

Wypełnioną kartę zgłoszenia należy przesłać poprzez formularz zgłoszenia do 24 września 2026 r.