Ranking Gmin Podkarpacia 2025
Wyniki Rankingu Gmin Podkarpacia 2025!
20 listopada br. podczas Konferencji, dedykowanej przedstawicielom samorządu terytorialnego, organizowanej przez FRDL Podkarpacki Ośrodek Samorządu Terytorialnego poznaliśmy Laureatów Rankingu Gmin Podkarpacia 2025! Czołówkę rankingu stanowią te gminy, które sprawnie realizują zadania własne i wykorzystują dane im potencjały rozwojowe. Ranking odpowiada między innymi na pytania: jak sobie radzą gminy, co wpływa na ich kondycję, jakie są kluczowe czynniki rozwoju, czy mieszkańcom regionu żyje się coraz lepiej? Ranking pokazuje mocne i słabe strony samorządu, jest materiałem zachęcającym do refleksji i wyciągania wniosków na przyszłość przez samorządy.
FRDL Podkarpacki Ośrodek Samorządu Terytorialnego zorganizował w Rzeszowie Konferencję „Wyzwania stojące przed samorządem na przełomie roku 2025/2026”. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 70 przedstawicieli jst - wójtów, burmistrzów, prezydentów oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.
Konferencja była odpowiedzią na aktualne wyzwania stojące przed samorządami na przełomie 2025 i 2026 roku. Uczestnicy skupili się na kluczowych zagadnieniach, takich jak:
- zwiększanie efektywności działania jednostek samorządowych,
- skuteczne wdrażanie nowych technologii, w tym na elektronicznym zarządzaniu dokumentami,
- możliwości pozyskania pożyczek unijnych dla JST z programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia na lata 2021 – 2027
- wyzwaniach związanych z planami ogólnymi gmin.
Dyskusje dotyczyły praktycznych rozwiązań i wymiany doświadczeń, mających na celu poprawę funkcjonowania a także efektywnej współpracy między JST w regionie.
W trakcie trwania Konferencji odbyło się uroczyste ogłoszenie wyników Rankingu Gmin Podkarpacia 2025. Tegorocznym laureatem Rankingu Gmin Podkarpacia została Gmina Trzebownisko. Drugie miejsce zajęła Gmina Solina, a trzecie Gmina Cisna. Tuż za podium uplasowały się Miasto Jasło i Gmina Ostrów.
Poniżej lista 10 najlepszych Gmin w ogólnym zestawieniu rankingowym:
W tym roku, podobnie jak w 2023 oraz 2024 r., wyróżnieni zostali także liderzy każdego z powiatów, by docenić ich wkład w rozwój małych ojczyzn oraz aktywność w skali powiatu.
Liderami poszczególnych powiatów (z wyłączeniem miast na prawach powiatu) zostali:
„Ranking Gmin” to wyjątkowa inicjatywa, która po raz pierwszy przeprowadzona została w 2010 roku przez FRDL we współpracy z Urzędem Statystycznym. Wydarzenie było powtarzane z dużym powodzeniem i zainteresowaniem samorządów przez kolejna lata również w innych województwach. Na Podkarpaciu jest to już 13 edycja. Od tego roku strategicznym partnerem medialnym Rankingu jest Gazeta Codzienna „Nowiny”.
Partnerem wydarzenia jest Urząd Statystyczny w Rzeszowie, a partnerami biznesowymi BGK - Bank Gospodarstwa Krajowego oraz Krajowa Izba Rozliczeniowa. Honorowy Patronat nad Rankingiem objęli Wojewoda Podkarpacki i Marszałek Województwa Podkarpackiego.
Ideą Rankingu Gmin Podkarpacia jest wyłonienie i promowanie gmin wyróżniających się pod względem rozwoju społeczno-gospodarczego na terenie woj. podkarpackiego. Wyniki Rankingu oparte zostały o dane statystyki publicznej za rok 2024, zebrane i przeanalizowane przez GUS i Urząd Statystyczny w Rzeszowie. Ocenie poddawane są wszystkie gminy województwa podkarpackiego z wyłączeniem miast na prawach powiatu: Rzeszowa, Przemyśla, Tarnobrzega i Krosna.
Założenia Rankingu są jasne i proste: chcemy pokazać i nagrodzić gminy województwa podkarpackiego, które mają potencjał w regionie, w powiecie. Dzięki niemu możemy zobaczyć, w jakim aktualnie miejscu rozwoju znajduje się konkretna gmina. W tegorocznym Rankingu Gmin Podkarpacia oceniano gminy w oparciu o 25 różnych wskaźników, obejmujących zarówno rozwój gospodarczy, jak i społeczny, ochronę środowiska oraz efektywność zarządzania. Brano pod uwagę m.in. średnie dochody własne budżetów gmin na mieszkańca, poziom wydatków inwestycyjnych, liczbę osób prowadzących działalność gospodarczą, czy zmianę liczby ludności. Analizowano także osiągnięcia w edukacji, dostęp do przedszkoli i żłobków, a także inwestycje w kulturę, ochronę powietrza i infrastrukturę rowerową - wyjaśnia Małgorzata Nieroda, Dyrektor Ośrodka FRDL POST, organizator wydarzenia. Dzięki temu ranking daje pełny obraz aktywności i potencjału gmin w województwie podkarpackim.
Nagrody przyznajemy za wynik ogólny, a nie za poszczególne wskaźniki. Urząd Statystyczny opracowuje wyniki liczbowo dla wszystkich 25 wskaźników, a następnie przelicza je na wskaźnik syntetyczny, który pokazuje, jak dana gmina wypada na tle innych w ujęciu całościowym i pozwala zobaczyć, jak sobie radzą poszczególne gminy, co wpływa na ich kondycję, jakie są kluczowe czynniki rozwoju - podkreśla.
Metodą oceny poziomu rozwoju gminy jest syntetyczny wskaźnik rankingowy wyliczony w oparciu o 25 wskaźników mierzących:
Rozwój ekonomiczny:
- Średnioroczne dochody własne budżetów gmin na 1 mieszkańca w latach 2022–2024 (zł);
- Zmiana udziału dochodów własnych budżetów gmin w dochodach ogółem (2024/2023; p. proc.);
- Średnioroczne wydatki inwestycyjne budżetów gmin na 1 mieszkańca w latach 2022–2024 (zł);
- Średnioroczny wskaźnik zadłużenia budżetów gmin w latach 2022–2024 (%);
- Wynik operacyjny gmin po spłacie rat kapitału (bez wydatków zmniejszających dług) na 1 mieszkańca w 2024 r. (zł);
- Średnioroczne środki z Unii Europejskiej i innych źródeł niepodlegające zwrotowi na finansowanie programów i projektów unijnych stanowiące dochód budżetów gmin na 1 mieszkańca w latach 2022– 2024 (zł);
- Liczba osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą zarejestrowanych w rejestrze REGON na 100 osób w wieku produkcyjnym w 2024 r. (os.);
- Zmiana liczby podmiotów gospodarki narodowej zarejestrowanych w rejestrze REGON (2024/2023; %);
- Liczba wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przyjętych zgłoszeń budowy z projektem budowlanym nowych obiektów budowlanych na 1000 ludności w 2024 r. (szt.).
Rozwój społeczny:
- Zmiana liczby ludności (2024/2023; %);
- Ludność w wieku przedprodukcyjnym na 100 osób w wieku poprodukcyjnym w 2024 r. (os.);
- Średni wynik egzaminu ósmoklasisty z matematyki w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży w 2024 r. (%);
- Wydatki budżetów gmin na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego (z wyłączeniem wydatków inwestycyjnych) na 1 mieszkańca w 2024 r. (zł);
- Liczba miejsc w żłobkach (łącznie z klubami dziecięcymi) na 1000 dzieci w wieku do 3 lat w 2024r. (msc.);
- Dzieci w wieku 3–5 lat objęte wychowaniem przedszkolnym na 1000 dzieci w danej grupie wieku
w 2024 r. (os.); - Beneficjenci środowiskowej pomocy społecznej na 10 tys. ludności w 2024 r. (os.);
- Apteki ogólnodostępne na 1000 ludności w 2024 r. (szt.);
- Udział środków przekazanych organizacjom pozarządowym i innym podmiotom prowadzącym działalność pożytku publicznego w wydatkach bieżących budżetów gmin w 2024 r. (%);
- Liczba złożonych wniosków w ramach inicjatywy lokalnej na 1000 ludności w 2024 r. (szt.).
Ochrona środowiska:
- Wydatki budżetów gmin na ochronę powietrza atmosferycznego i klimatu na 1 mieszkańca w 2024 r. (zł);
- Udział odpadów zebranych selektywnie w zebranych odpadów komunalnych ogółem w 2024 r. (%);
- Liczba koszy na śmieci na 1000 ludności w 2024 r. (szt.);
- Długość dróg dla rowerów na 100 km² powierzchni w 2024 r. (km).
Rozwój administracji i praktyk zarządzania:
- Udział wydatków bieżących budżetów gmin na administrację publiczną w wydatkach ogółem
w 2024 r. (%); - Udział nakładów na szkolenia pracowników urzędów rad gmin i urzędów gmin oraz wspólną obsługę JST w wydatkach bieżących budżetów gmin na administrację publiczną w 2024 r. (%).
Ranking w mediach:
